تبلیغات
پهلوانان جانباز سلسله الذهب .پیشکسوتان جهادوشهادت نیشابور

پهلوانان جانباز سلسله الذهب .پیشکسوتان جهادوشهادت نیشابور
 
ورزش باستانی جانبازان وپیشکسوتان جهادوشهادت دیار سلسله الذهب نیشابور


دانلود صدای نوای ضرب زیبای زورخانه های کشور

زورخانه‌ای را مجسم کنید که پهلوانان در اندرون آنند و آماده ی آغازیدن ورزش ، اما تنها یک مورد را کم کنید، موسِیقی، در واقع ضرب و زنگ را حذف کنید ، حتی تصور آن هم در ذهن در سکوت می گذرد و این همان تاکید بر اهمیت موسیقی در آیین زورخانه ای است.
آیین زورخانه ای تلفیقی است از پهلوانی و زورمندی ، خردمندی و هشیاری ، جوانمردی و رادی ، موسیقی ورود و سرود . اگر یکی از این عوامل از آن گرفته شود چیزی کم دارد . به عنوان مثال پهلوانی در زورخانه قهرمانی نیست.
باستانی کاران پهلوانند چرا که قهرمانی مقطعی است و پهلوانی همیشگی، پهلوانی از معنای غنایی والایی برخوردار است و خردمندی آیین پهلوانی است و جوانمردی خمیر مایه ی آن و رادی ، حکیم طوس درباره ی رادی می سراید:
همه مردمی باید آیین تو / همه رادی و راستی دین تو
رادی در لغت به معنی بخشندگی است و آنان که با آیین زورخانه آشنا هستند خوب می دانند که مراسم گلریزان همان رادی پهلوانان است.
در شاهنامه نیز موسیقی جایگاه پر ارزشی دارد. پهلوانان هنگام رزم و پیروزی و شادی و مواردی دیگر با آهنگ خاصی همراه می شوند ، آلات موسیقی که در شاهنامه از آنها نام برده شده عبارتند از : بوق ، زنگ زرین ، سنج ، نای رویین ، شیپور ، هندی درای و کرنای. در واقع همراهی ساز در لحظه های خاص رزمیدن به پهلوانان نیروی بیشتری می دهد چنان که باستانی کاران در میانه ی گود با صدای زنگ و ضرب توانمند تر می گردند.
صدای ضرب و زنگ وزن را نگه می دارد. اصولا وجود ساز و آهنگ و خواندن به آواز سبب می شود که برخی محدودیت های بیانی ، چه در ایجاد هیجان و انگیزش شعری و چه در لحن و وزن و حرکت و توانایی و غیره از میان برداشته شود.
موسیقی زورخانه ای نیز تاثیربزرگی بر جسم و جان باستانی کاران دارد چنان که آغاز و میان و انجام تمامی مراحل این آیین با موسیقی است.


مرشد جاویدان،رهبر،عباس شیرخدا (1) ¤ حجم فایل : 28.65 مگابایت


مرشد جاویدان،رهبر،عباس شیرخدا (2) ¤ حجم فایل :28.65 مگابایت


مرشد مرادی (1) ¤ حجم فایل : 5.40 مگابایت


مرشد مرادی (2) ¤ حجم فایل : 3.62 مگابایت


مرشد مرادی (3) حجم فایل : 8.19 مگابایت


مرشد مرادی (4) ¤ حجم فایل : 5.58 مگابایت


مرشد مرادی (5) ¤ حجم فایل : 13.94 مگابایت


مرشد مرادی (6) ¤ حجم فایل : 13.92 مگابایت


مرشد مرادی کباده ¤ حجم فایل : 3.38 مگابایت


مرشد جاویدان، فرامرز، حسن شهرستانی ¤ حجم فایل : 28.62 مگابایت


مرشد جعفری ¤ حجم فایل : 28.65 مگابایت


مرشد کدخدائی ¤ حجم فایل : 28.68 مگابایت


مرشد کدخدائی، عباس شیرخدا ¤ حجم فایل : 28.73 مگابایت


مـرشـد علـی نـاری / فتح بسم الله


مـرشـد علـی نـاری ‏/ سلام باستانی


مـرشـد عبـاس شیـر خـدا (رایو7)


فتـح بســم الله شاه چراغ (مرشد مرادی)





طبقه بندی: ورزش باستانی،  معرفی ورزش باستانی، 
برچسب ها: دانلود صدای نوای ضرب زیبای زورخانه های کشور،  
نوشته شده در تاریخ جمعه 23 تیر 1396 توسط برمحمد وال محمدصلوات. الّلهم صّلعلی محمد وآل محمد
نوشته شده در تاریخ شنبه 2 مرداد 1395 توسط برمحمد وال محمدصلوات. الّلهم صّلعلی محمد وآل محمد

http://s7.picofile.com/file/8252564618/20150304_194438.jpg

آداب و رسوم

انتظار می رود رفتار ورزشکاران باستانی کار در زورخانه مبتنی بر اصول آیین فتوت و جوانمردی، از روی گذشت، فروتنی، پرهیزگاری، عدالت، صفا و ادب باشد. با توجه به این اصول، ورزش باستانی دارای آداب و رسومی است که هر ورزشکار وظیفه دارد از لحظه ورود به زورخانه تا هنگام خروج در چهارچوب اصول و مقررات آن عمل کند. این اصول عبارتند از:

1- سحرخیزی

از رسوم دیرین ورزشکاران زورخانه، سحرخیزی بوده است. سابقه این رسم به آیین های دیرین و کهن ایران زمین، سابقه فرهنگی مردم منطقه در فلات ایران و عبادت صبحگاهی در فرهنگ و تاریخ دوره اسلامی می رسد. گزنفون و استرابون هر دو سحرخیزی جوانان و بزرگ سالان عهد هخامنشی را برای ورزش تصریح کرده و نوشته اند: با صدای شیپور حاضرباش پیش از طلوع آفتاب بیدار و همه در یک نقطه معین اجتماع می کردند. سپس جوانان به گروه های پنجاه نفری تقسیم می شدند و هر گروه به همراه فرمانده خود در طول مسافتی 40 استاد (هر استاد 180 متر) یعنی بیش از هفت کیلومتر می دویدند.

2- اظهار فروتنی هنگام ورود به زورخانه

هر کس وارد زورخانه می شود باید سرفرود آورده و اظهار فروتنی کند. برای اعمال این امر زورخانه دارای در ورودی بسیار کوتاهی است تا هر کس در هر مقام که باشد. هنگام ورود به احترام مجبور به سرخم کردن شود و به این طریق رفتار بزرگ و متواضعانه و فروتنی را همواره از یاد نبرد.

3- تشریفات و احترام به دیگران

برای احترام به دیگران این اقدامات انجام می گیرد:

  • مطابق سنت هر کس پیش کسوت تر و سالمند تر باشد نسبت به دیگری حق تقدم دارد؛
  • صاحب عنوان ترین میهمان، در بهترین مکان در سکوهاى اطراف گود می نشیند؛
  • در قدیم این با ارج ترین جا کنار سردم و در جوار کهنه سوار و یا مرشد بود و اکنون با احترام تریم جاها برابر در ورودی یا سکوی رو به سردم است؛
  • هرکس که در گود باشد و یا بیرون از گود، باید چون بزرگ تر صاحب کسوتی از راه رسید جای خود را به او بدهد.

4- مرشد و تشریفات

مرشد وظیفه دارد برای هر کس که به زورخانه وارد و یا از آن خارج می شود با در نظر گرفتن مرتبه و سابقه کسوت ورزشی او، تشریفاتی به این شرح به عمل آورد:

  • اگر تازه کار و یا غیر ورزشکار باشد، فقط می گوید : خوش آمدی!
  • اگر سابقه دار و ساخته باشد پس از گفتن : خوش آمدی از حضار طلب می کند که برای ورود او صلوات بفرستند؛
  • اگر پیش کسوت باشد و می گوید صفای قدمت و پس از طلب صلوات از حضار برای او با هر دو دست به ضرب زورخانه زد و یک رگبار ضرب می گیرد؛
  • اگر پهلوان باشد علاوه بر ادای تشریفات پیش کسوت ، زنگ را هم به احترام او برابر آئین نامه مربوطه به صدا در می آورد؛
  • گاه مرشد هنگام ورود پهلوان صاحب زنگ ، یا مهمانی بسیار عزیز و یا شخصیتی عالی مقام پس از ادای تشریفات اولیه مشابه چنین اشعاری نیز به عنوان خوش آمد گویی می خواند: ای به هر کاری رفیقت قل هو الله احد ای نگهدار شب و روز تو الله صمد لم یلد یارت و لم یولد به هر جا دستگیر مونس تو لم یکن له، رهبرت کفو ا احد هرگاه مرشد برای هرکس طلب صلوات کند، هر فرد باید بدون بخل و غرض ولو شخص مورد نظر دشمنش هم باشد صلوات بفرستد. تذکرات مهم از آن جا که در گود زورخانه ثروت و مال دنیا و موقعیت اجتماعی ارزشی ندارد و تنها مقام کسوت ورزش است که بر مراتب تقدم و تاخر فرمان می راند، هیچ کس حق ندارد به صرف آن که در خارج از زورخانه رئیس و یا صاحب مقامی است نسبت به مردم دون پایه شغلی ادعای تقدم و برتری نماید و انتظار داشته باشد که ورزشکاران به جای طلب رخصت از مرشد و یا پیش کسوت ترین حاضران، از او رخصت بطلبند.
  • مرشد موظف است تمام مراسم و تشریفات لازم الاجرا را در مورد هر یک از ورزشکاران معمول دارد.
  • در چرخ سابقه دار طلب صلوات کند و در چرخ پیش کسوت و پهلوان علاوه بر آن بر زنگ نیز بزند.
  • برای هر یک از افراد سابقه دار، پیش کسوت و پهلوان ، موقع خروج از گود و یا از زورخانه مانند وقت ورود به ترتیب برای نفر اولی طلب صلوات کرده و برای نفر دومی علاوه بر آن بر ضرب هم بزند و برای سومی زنگ را نیز به صدا در آورد.

5- دعوت به ورزش

خادم زورخانه موظف است به محض نشستن ورزشکار نزد او شتافته ، حوله چند تا شده ای را به نشانه دعوت به ورزش در کنارش بگذارد.

6- رخصت گرفتن از بزرگ تر حاضرات

  • ورزشکار در قیام به عزم ورزش کردن از بزرگ تر حاضران رخصت می طلبد.
  • انجام ورزش انفرادی پیش از شروع یا پس از خاتمه ورزش اگر کسی خواست انفرادی ورزش کند باید از بزرگ تر حاضر و یا مرشد اجازه خواسته و بگوید رخصت که در جواب خواهند گفت : فرصت یا خدا بده فتح و نصرت

7- ادای احترام به گود مقدس

ورزشکار به محض ورود به گود مقدس بایدخم شود و انگشتان دست راست خود را به رسم قدم بوسی پوریای ولی و احترام به ساحت مقدس زورخانه به زمین زده و برداشته روی لب ها گذاشته ببوسد. در گل کشتى مفتون همدانى آمده است: اول میان گود چو رفتى زمین بب وس یعنى زمین به نام جهان آفرین ببوس هر جا که جاى توست فروتر از آن بپاى بشناس جاى خویش و بدستت نگین ببوس بازو و کتف و سینه کار آزمودگ ان از بهر احترام به آداب دین ببوس این شعر را بخوان و ببر برعلى پن اه تا چند گویمت که چنین و چنان ببوس که اى لنگر زمین و زمان جان هر ا حد دست من است و دامن تو یا على مدد

8- میان دار

  • هنگام ورزش میان دار یا سرگروه که باید از سابقه دارترین ورزشکاران حاضر باشد در وسط گود به عنوان سرگروه ورزشکاران را با آهنگ ضرب مرشد رهبری می کند تا دیگران نیز حرکات خو را با حرکات او تطبیق داده و آنانی هم که مبتدی هستند حرکات او را تقلید کرده بیاموزند..
  • میاندار قبل از وسط گود ایستادن باید از بزرگ ترین شخص حاضر در زورخانه و یا از مرشد یا حضار رخصت بطلبد. سپس به یک یک ورزشکاران سابقه دار برای میانداری تعارف کند و بفرما بزند.
  • همه باید از میا ندار و پهلوان حاضر، حرف شنوی داشته باشند و از دستورهای او پیروی کنند.
  • چنانچه ورزشکاری رویه ای برخلاف حرکات میاندار از خود نشان دهند و یا در کنار گود بی حرکت بایستد نسبت به میاندار بی احترامی کرده است.
  • هیچ کس حق ندارد هنگام ورزش دسته جمعی از گود خارج شود مگر آن که با اجازه میاندار باشد.
  • موقعی که میاندار مشعول دعا کردن است اگر کسی صحبت کند و یا از گود خارج شود . امری ناپسند است و رفتار او نسبت به ورزشکاران و میاندار توهین تلقی خواهد شد.

9- نحوه استقرار ورزشکاران در گود

  • ورزشکاران از روبروی مرشد که پایین ترین مرتبه است وارد گود شده و از مقابل سردم جایگاه مرشد خارج می شوند.
  • هر قسمت از گود در جای خود مرتبه ای دارد و هر کس باید در مرتبه خود بایستد.
  • میاندار روبه مرشد در وسط، دومین مرتبه بعد از میاندار روبه روی میاندار، زیر سردم ایستادن است.
  • در این جا در درجه اول سادات (اولاد حضرت علی علیه الاسلام) و سپس از سابقه دارترین تا تازه کارترین به ترتیب در طرفین بر حسب درجه کسوت قرار می گیرند.

10- ورود با کفش به گود و ورزش در گود با لباس معمولی ممنوع است.

ورزش در گود با لباس معمولی زشت و ناپسند شناخته شده، طبق اصول آیین فتیان ممنوع است.

11- شوخی، ناسزاگویی، استفاده از دخانیات ، موادمخدر و الکل مطلقا در زورخانه ممنوع است.

شوخی ، سبک سری، خنده به صدای بلند، ناسز اگویی، غیبت ، تهمت زدن به دیگران، سیگار کشیدن و استفاده از مواد مخدر و الکل از آفات و رذایل اخلافی تلقی می شود و در زورخانه ممنوع است.

12- هنگام ورزش دسته جمعی در گود، ورزش کردن بیرون از گود ممنوع است .

13- طهارت و پاکیزگی

هر کس وارد زورخانه یا به خصوص وارد گود می شود، لازم است ترجیحا با وضو وارد شود، ورزشکار در گود باید هم طهارت داشته باشد وهم از نظر شرعی نجس و ناپاک نباشد ، این رسم بسیاری از صاحب کسوتان نامور و اهل معنی بوده است که همواره با وضو وارد گود می شدند.

14- بوسه زدن بر تخته شنا و قبضه زنجیر کباده

رسم است ورزشکاران تخته شنا وقبضه زنجیر کباده را قبل از به کار گرفتن به عنوان احترام و تبرک بوسه می زنند.

15- ترتیب استفاده از ادوات ورزش در گود:

  • برداشتن تخته شنا و برداشتن میل و بر جای برگرداند آن ها پس از هر دور ورزش به ترتیب از بزرگ ترین ورزشکار شروع و به کوچک ترین پایان می گیرد به استثنای کباده که مثل چرخ از کوچک تر به بزرگ تر می رسد.
  • در موقع بلند کردن میل از روی زمین، کوچک تر نباید پیشی بگیرد و قبل از بزرگ تر اقدام به بلندکردن میل کند. در این مورد حق تقدم اول با سادات، بعد با سابقه دار ترین پیش کسوت حاضر است تا به ترتیب نوبت به افراد تازه کار برسد.

16- چرخیدن

  • چرخیدن از تاره کارترین افراد شروع و به تدریج به سابقه دار ترین و در پایان با سادات پایان می گیرد؛
  • ورزشکار مبتدی باید هنگام چرخیدن در ضلع پایین گود سه پا بزند؛
  • ورزشکاران پیش کسوت از دو ضلع پایین به ضلع های شرق و غرب گود سه پا خواهند زد؛
  • پهلوان پیش کسوت سه پا را از زیر سردم که بالاتر ین جای گود می باشد شروع می کند؛
  • مرشد باید در شروع چرخ برای پیش کسوت و شیرین کار از حضار طلب صلوات کرده و برای پهلوان ضمن طلب صلوات به زنگ هم بزند.

17- تشویق ورزشکاران

تشویق ورزشکاران به خصوص موقع میل بازی و چرخ ، از وظایف مرشد است. بزرگ ترین پیش کسوت حاضر و یا میاندار هم این حق را دارند.

18- رعایت ورزشکار غریب

اگر ورزشکاری غریب از شهری دیگر وارد شود ولو آن که در کسوت به مرتبه بزرگ تر آن حاضر نباشد لازم است نهایت مروت و حرمت را در حق او مرعی دارند و حتی میانداری را به او واگذارند و اگر هم نپذیرفت برترین جا را در گود به او بدهند و در موقع اقدام به فعالیت ورزشی به او تعارف کرده و بفرما بزنند.

19- حق تقدم

اگر پیش کسوت و یا ورزشکار با سابقه ای، روی فروتنی بخواهد از حق خود چشم پوشی کند و دیگری را که ذیحق نیست برخود مقدم دارد باید حاضرین مداخله کرده، با خوش رویی مانع شوند تا نوبتی که مناسب اوست برسد.

20- کباده زدن (یا کباده کشیدن)

  • کباده زدن نیز مانند چرخیدن از خردسال های گود شروع و به بزرگ ترها و سپس به سادات تمام می شود؛
  • ورزشکار باید قبل و بعد از کباده کشیدن آن را ببوسد و به افراد بالاتر از خود تقدیم کند؛
  • در هنگام کباده کشیدن دیگران حق چرخیدن، پای زدن و شیرین کاری را ندارند.

21- شمارش مرشد

هنگامی که پهلوان و یا پیش کسوتی مشغول زدن پای جنگلی و یا کشیدن کباده است، مرشد باید ضمن ضرب گرفتن هر یک از حرکات او، از یک به بالا بشمارد. شمارش دفعات و تعداد حرکات چه در پای جنگلی و چه در کباده بالاترین حد احترام است.

22- حماسه خوانی و حکمت گویی

مرشد باید به هر بهانه اشعار و رباعی های نغز و پر مغز برای تنبیه (یادآوری و فراگیری) و یا ارشاد ورزشکاران را به سرنوازی با کلام شمرده و قابل درک بخواند. در گذشته که زورخانه ها در آموزش و پرورش جوانان نقش ثابتی داشت خواندن اشعار متضمن پند و ارشاد در سطحی گسترده و به طور جدی، توسط کهنه سواران خردمند و صاحب نفس انجام می شد.

23- دادن شعارهای مناسب برای تشویق ورزشکاران

رسم است که در زورخانه ها مرشد برای تشویق، موقع چرخ یا انجام بعضی حرکات چابکانه و خوش نما، ضمن گرفتن ضرب های متولی، شعارهایی مناسب سن و کسوت هر ورزشکار با صدای بلند و کشیدن با مضامین خطابی به عبارات زیر جاشنی سخن خود می کند.
ماشاءالله، به: ورزشکار چابک.
سهراب یل، علی نگهدارت، به : جوان رسا.
علی اکبر حسین، به: جوان.
قاسم به حسن، به : جوان.
سربازی کوی حق! امام هشتم یارت، به : سربازان و ارتشبان.
نارجان شیرین کار، به : شیرین کار.
سام نریمان، سالار گردان، به : سابقه دار ساخته.
رستم پیلتن، گو زابلی، به : پیش کسوت.
تهمتن دوران، دلاور ایران، به : پهلوان
یل شیر دل، اژدهای دمان، به : پهلوان پر جنب و جوش.
علی اژدر در شیر بیان نجف ، برمنکرت لعنت، به : پهلوان بی رقیب.
علمدار حسین، به : میان سال رسا.
سپهسارلار حسین، عباس به علی، به : میان سال نیرومند.
سپهسالارعلی ، مالک اشتر، به : سالمند سابقه دار.
سردار اهل بیت، به : سالمند و پیش کسوت.
حبیب بن مظاهر، به : مرد سالخورده.
پیر سحرخیزان، به : به پیرمرد عابد و مومن.
جد سادات، به: سادات تازه کار.
به سرور کاینات، خلق خوش محمد صلوات، به : سادات سابقه دار

24- مراقبت از سرماخوردگی

مشت مال چی (خادم زورخانه) موظف است هنگام چرخیدن یا کباده کشیدن که ورزشکاران با بدن های گرم و عرق دار برای رسیدن نوبت بی حرکت دور گود می ایستند به شانه هر یک حوله یا پارچه مناسبی را بیاندازد که سرما نخورند.

25- کشتی

پس از پایان ورزش و دعا رسم است که میان دار روبه سوی بزرگتران مجلس و یا برجسته ترین شخص حاضر کرده و می پرسد : حالا چه کنیم؟ اگر قرار کشتی بوده و می گویند: کشتی و در غیر این صورت می گویند: اختیار دارید.

  • در کشتی های رقابتی پهلوان حاضر و یا پیش کسوت ها باید پس از دست به دست دادن دو حریف مراقب حرکات طرفین باشند. اگر کشتی طولانی باشد
  • و هیچ کدام بر دیگری چیره نشدند به اصلاح کشتی شان گره خورده آن ها را از هم جدا کرده و به منظور جلوگیری از خصومت همان دم آن دو را وادار به روبوسیدن کردن و کشتی را خاتمه یافته اعلام کنند.
  • اگر کسی روی اطمینان به نیروی پهلوانی خود بخواهد کشتی دوره بگیرد از قدیم رسم چنان بوده است که پس از خاتمه ورزش و مراسم دعا، دست خود را به عزم و طلب کشتی به جانب یکایک ورزشکاران حاضر در گود دراز می کند و هر کدام که مایل به کشتی بود با او سرشاخ می شود.
  • چنانچه نوچه ای تازه کار بخواهد با پهلوانی کهنه کار کشتی بگیرد، به نشانه قبول داشتن حریف به استادی هنگام فرو کوفتن، زانوی خود را زمین می زند و گاه بازوی او را هم می بوسد. در کشتی های پهلوانی، هنگام دست به دست دادن دو حریف پهلوان، مرشد طبق سنت ویژه مرسوم، گل کشتی می خواند.
  • پایان ورزش را میان دار با اجازه بزرگتران اعلام می کند.

26- احترام به حریف

حریف را باید دوست داشت و توجه داشت بدون حریف رقابت وجود ندارد. باید مراقب بود اگر کسی در گود حریف کشتی و با رقیب ورزشی ورزشکاری باشد، در انظار خوار یا تحقیر نشود و ورزشکار به اقتضای خصلت فتیان و جوانمردان در صورت لزوم با کمال خوش رویی و فروتنی حق تقدیم خود را به دیگری بدهد.

27- گل ریزان

گلریزان از سنت های دیرین زورخانه است که به مناسبت های معینی همچون، کشتی گرفتن دو پهلوان، آشتی دادن دو ورزشکار پیش کسوت و رفع کدورت بین آنها، برای استعانت به کسی که به کمک احتیاج دارد، جمع آوری کمک در هنگام بروز بلای طبیعی و کمک رسانی به آسیب دیدگان، افتتاح روزخانه و یا به سبب مقتضیات مالی زورخانه ها، برای رواج و رونق ورزش در محل، برای احترام مقدم پهلوانی که از شهری دیگر آمده است برپا می شود. در مواقع گلریزان، مدعوین که از معتمدین و متمکین و گاهی از شخصیت های اجتماعی و اقتصادی ورزش دوست هستند اعاناتی قابل توجه به منظورهای معینی کرامت می کنند.

بر گرفته از سایت فدراسیون بین المللی پهلوانی وزورخانه ای




طبقه بندی: معرفی ورزش باستانی،  ورزش باستانی،  آداب ورسوم ورزش باستانی زورخانه ای، 
برچسب ها: آداب ورسوم ورزش باستانی زورخانه ای،  
نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 23 تیر 1395 توسط برمحمد وال محمدصلوات. الّلهم صّلعلی محمد وآل محمد
http://s6.picofile.com/file/8252587168/20141020_193935.jpg

از دسته سازهای کوبه ای پوستی می باشد.ساختمان این ساز شبیه به تنبک است با این تفاوت که در ابعاد بزرگتریست و بدنه آن از جنس سفال می باشد.صدایی بسیار حماسی و هیجان انگیز دارد و متعلق به ورزش های باستانی ایران زمین می باشد.این ساز درورزشگاههای سنتی ایران که به آن زور خانه گویند، توسط نوازنده ای ملقب به مرشد، نواخته می شود و ورز شکاران با هماهنگ شدن با صدای این ساز ورزش می کنند.ضرب زور خانه معمولا به همراه یک زنگ نواخته می شود که به آن زنگ زور خانه گفته می شود که در مواقعی خاص زنگ زور خانه به صدا در می آید و از ترکیب صدای پوست ضرب زورخانه و زنگ زورخانه، صدایی بسیار مطلوب و هیجان انگیز حاصل می شود.قرار گرفتن این ساز در ارکسترهای ایرانی با مضمون های حماسی و ملی دستاوردی بسیار نو و قابل توجه می باشد.


ادامه مطلب

طبقه بندی: ضرب زورخانه،  معرفی ورزش باستانی،  ورزش باستانی،  اصطلاحات زورخانه، 
برچسب ها: ضرب زورخانه،  
نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 23 تیر 1395 توسط برمحمد وال محمدصلوات. الّلهم صّلعلی محمد وآل محمد
نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 13 خرداد 1395 توسط برمحمد وال محمدصلوات. الّلهم صّلعلی محمد وآل محمد
نوشته شده در تاریخ دوشنبه 3 خرداد 1395 توسط برمحمد وال محمدصلوات. الّلهم صّلعلی محمد وآل محمد
نوشته شده در تاریخ دوشنبه 3 خرداد 1395 توسط برمحمد وال محمدصلوات. الّلهم صّلعلی محمد وآل محمد
نوشته شده در تاریخ دوشنبه 3 خرداد 1395 توسط برمحمد وال محمدصلوات. الّلهم صّلعلی محمد وآل محمد
نوشته شده در تاریخ دوشنبه 3 خرداد 1395 توسط برمحمد وال محمدصلوات. الّلهم صّلعلی محمد وآل محمد

زورخانه و وسایل ورزش های زورخانه ای

زورخانه

http://s7.picofile.com/file/8252564700/20150304_194652.jpg


http://s7.picofile.com/file/8252564718/20150304_194726.jpg

زورخانه مکانى است براى نیرومندى و تقویت روحیه ورزشکارى، تواضع و فروتنى و دورى از تکبر. ورزش های زورخانه ای در فضایی سرپوشیده انجام می شدند و ساختمان آن شبیه سرداب ها و عبادتگاه هایى بود که زورخانه ها از دوران باستان از آنجا ظهور پیدا کرده اند با ظهور اسلام و تاکید بر تربیت نظامی پسران موضوع ورزش کردن آنها جدی تر شد و پس از حمله مغول زورخانه ایجاد شد و در قرن هفتم زورخانه ها به شکل امروزی در آمد. بنا به شهادت برخی از منابع، پوریای ولی نخستین زورخانه را پایه گذاشت. درب ورودی زورخانه کوچکتر از درهای معمولی طراحی شده است به نحوى که افراد هنگام ورود با حالت خضوع وارد مى شوند و سقف زورخانه بلند و گنبدى شکل، شبیه معابد و مساجد مى باشد. گود زورخانه که محل اجرای حرکات ورزشى زورخانه اى مى باشد به شکل هشت ضلعى به قطر 10 متر ساخته مى شود که 70 سانتى متر پایین تر از سطح کف سالن زورخانه قرار دارد. به منظور جلوگیرى از صدمات به ورزشکاران، سرتاسر لبه گود از جنس چوب و یا پلاستیک نرم پوشیده شده است. در فضای اطراف گود، سکوهایی برای تماشاچیان و جایگاهى مخصوص برای وسایل و ابزار ورزشی در نظر گرفته شده است. اسباب و آلات ورزش باستانی که اکنون از آنها در زورخانه ها استفاده مى شود عبارتست از سنگ، تخته شنا، میل، کباده.

دعا کردن

از کهن ترین آداب زورخانه دعا کردن است که در پایان ورزش انجام مى گیرد دعا ها با همان جنبه هاى اجتماعى و نقطه نظرها با همان اندک تفاوت در صورت، از روزگار باستان تا بدین دوران بر جاى مانده اند.

سردم؛ جایگاه مرشد


سردم محلی منزه و قابل احترام است که مرشد بتواند با تسلط به فضای گود مقدس رسم تشریفات و آداب تعارف های زورخانه ای را در حق مستمعین داخل و خارج ادا کند. چنین رسم است که سردم را با پرهای طاووس و قو زینت می دهند. چون در روزگاران قدیم این قبیل پرها را جنگجویان و سرداران جنگی به کلاه خودهای خود نصب می کردند. نمای سکوی سردم را از سنگ مرمر و یا چوب گردو می سازند و بر بالای آن غرفه ای برپا می دارند که یک طاق نصرت زینت بخش آن است. جای مرشد در کنار در ورودی و نشیمنگاه او بر سکوی نسبتا مرتفعی است که طاق های هلالی یا مربع شکل دارد که یک یا چند زنگ به آن آویخته اند.

زنگ


زنگ که براى هماهنگى هرچه بیشتر ورزشکاران و مرشد و تعویض چشمه هاى ورزشى بکار مى رود شبیه کاسه و از جنس مس است که از وسط آن میله اى آویزان مى شود که با برخورد آن به دیواره کاسه صدایى زیبا تولید مى شود. مرشد در زمان ورود یک شخص والامقام یا ورزشکار برجسته و پیشکسوت به محیط زورخانه زنگ را به صدا در می آورد و ضربه ای به ضرب خود وارد آورده و اشعارى مناسب و حماسی در مدح میهن دوستى و یا اولیاء اله می سراید.

ضرب

 ضرب یا طبل مرشد شبیه تنبک ولی از جنس سفال است که دهانه بزرگ آن با پوست نازک دباغی شده، پوشانیده شده است و مرشد با نواختن آن با ریتمى مشخص حرکات ورزشى را آهنگین و هماهنگ نموده و نسبت به ایجاد شور و اشتیاق در بین ورزشکاران و تماشاگران مى کوشد.

میاندار


میاندار ورزشکار نخبه ای است که رهبری عملیات ورزش باستانی و هماهنگی با مرشد را برعهده دارد و ورزشکاران داخل گود مکلف به پیروی از ایشان هستند.

میل


http://s6.picofile.com/file/8253601750/20160528_200746.jpghttp://s6.picofile.com/file/8252565884/photo_2016_05_23_09_40_21.jpg

میل ابزار ورزشی است از چوب استوانه ای شکل مایل به بدنه مخروط. شکل میل تداعی کننده گرز است و قدمت آن به دوره های کهن می رسد. چون ورزش زورخانه ای از ریاضت های اهل فتوت بود از وسیله ای شبیه میل برای ورزیده ساختن خود استفاده می کردند. این ابزار ورزش که در بدو پیدایش احتمالا شبیه گرز و از چوب و آهن ساخته شده بود برای پرورش بدن و مهارت در گرزکوبی به کار می رفته است. میل های چوبی که اکنون نیز رواج دارد از چوب های سختی مانند نارون و گردو و ارژن و زبان گنجشک ساخته می شود. در تومار افسانه پوریای ولی و گل کشتی میرنجات که هر دو به دوران صفویه باز می گردد؛ از میل زورخانه به شکل امروز نام برده شد. میل داراى وزن هاى مختلفى است و هر میل از 1 تا 15 وزن دارد. میل سنگین در مسابقات جفت 30 کیلوگرم است.

میل بازی

از میل های دیگر کمی کوچک تر و کوتاه تر است و به علت سبکی برای شیرین کاری آن را به بالا پرت می کردند.

میل سبک و سنگین


در گذشته نوعی میل بازی بوده است ولی از چندین سال پیش به نوعی میل که سنگین تر از میل بازی است اطلاق می شود که حرکات شیرین کارى و میل گیرى ساده با آن انجام مى شود. میل سنگین نیز میل هایی بودند که ورزشکار روی شانه ها می گذاشت و با حرکات چرخشی آنها را می گرداند ولى در مسابقات بین المللى امروزى، حرکاتى مانند میل گیرى با میل سبک انجام مى شود.

کباده

http://s6.picofile.com/file/8252564768/IMG_20160511_215453.jpg

یکی دیگر از ابزارهای ورزش باستانی کباده است. کباده شکلی از همان کمان جنگی است. این وسیله را در فرهنگ های فارسی به معنای کمان نرم و سست که مخصوص مشق کمان کشیدن است، ضبط کرده اند. غلامرضا انصافپور به نقل از کتاب مینوی خرد معتقد است از این کمان آمادگی یا کمان مشق برای جنگ با اهریمن استفاده مى شده است. در فرهنگ دهخدا از نوعی کمان مشقی برای قوی شدن کتف کمانداران نام می برند. تصور می رود کباده های اولیه به صورت و هیئت کباده های کنونی نبوده است. اکنون کباده ها را از آهن خالص می سازند و تنه آن حالت فنری ندارد. کباده های زورخانه قرن هاست که به دو شکل است یکی بدنه ای کمانی یا مقوس دارد که آهنین و سنگین است و در مقابل برای حفظ تعادل زهی زنجیری و بلند به دو سر آن آویخته بودند. در زورخانه ها معمولا دو جور کباده وجود داشت یکی سبک برای تازه کارها و دوم سنگین برای ورزشکاران سابقه دار. وزن کباده معمولى 14 کیلوگرم، طول کمان آن 150 و طول زنجیر آن 200 سانتى متر است.

سنگ


وسایلى که در حال حاضر به اسم سنگ در زورخانه متداول است دو قطعه تخته سنگ حجیم به شکل نعل کفش های قدیمی است که در قسمت بالای آن مربع و در پایین منحنی است و در وسط هر یک از سنگ ها سوراخ و دستگیره ای در نظر گرفته شده و در دو طرف دستگیره برای جلوگیری از خراش برداشتن دست ورزشکار قطعات نمد می گذارند. سنگ های زورخانه وزن مشخصی نداشت وزن آن بستگی به اندازه و سلیقه کسی که آن را سفارش داده بود در نظر گرفته می شد. در مسابقات بین المللى وزن سنگ هر یک از سنگ ها 20 کیلو گرم، طول آن 100 و عرض آن 70 و ضخامت سنگ 5 سانتى متر است. سنگ زورخانه به گفته پژوهشگران همان سپر است و ورزشکاران برای قوی کردن بازو ها از آن استفاده می کردند. در عراق به سنگ «باب خیبر» می گویند تا یاد حضرت علی در شکستن در قلعه خیبر را گرامی بدارند.

تخته شنا


یکی دیگر از ورزش هایی که در زورخانه برگزار می شود ورزش شنا است. مرشد پس از خواندن سرنوازی ضربه ای به زنگ می زند و طبل را با یک ضرب متوالی به صدا در می آورد. ورزشکاران تخته های شنا را مقابل خود قرار داده و با هر دو دست روی تخته شنا قرار می گیرند و با سرهای برافراشته به تقلید از میاندار حرکاتی را انجام می دهند. تخته شنا (شنو) تخته ای است پایه دار که طولش به اندازه 70 سانتی متر و پهنای آن 8 سانتی متر است که دو پایه کوتاه به ارتفاع 5 سانتى متر در زیر، آن را از زمین بالا نگه می دارد. تخته شنا از وسایل اصلی ورزش زورخانه نیست، کما این که بدون آن نیز می توان با گذاشتن کف دست ها به روی زمین شنوهای چهار گانه را انجام داد.

پوشاک مرشد

در گذشته لنگی روی شانه ها می انداختند اما امروزه غالباً با پیراهن ورزشی، جلیقه باستانى و شلوار بلند چرمی یا مخملی روی سردم می نشینند.

شلوار باستانى (نطعى)

http://s7.picofile.com/file/8252565868/IMG_20160511_215552.jpg

در گذشته شلوار، لنگی بوده بر روی پیژامه می بستند و نطعی شلوارى است تا سر زانو و از جنس پارچه ضخیم که بر روى آن توسط نوارهاى رنگى یا سفید بته جقه نقش مى بندند و دورکمر و زانو ها از جنس چرم است.

استاندارد وزن و ابعاد وسایل ورزشی زورخانه
بر گرفته از سایت فدراسیون بین المللی پهلوانی وزورخانه ای




طبقه بندی: معرفی ورزش باستانی،  ورزش باستانی،  زورخانه و وسایل ورزش های زورخانه ای، 
برچسب ها: زورخانه و وسایل ورزش های زورخانه ای،  
نوشته شده در تاریخ پنجشنبه 23 اردیبهشت 1395 توسط برمحمد وال محمدصلوات. الّلهم صّلعلی محمد وآل محمد

اصطلاحات زورخانه

واژگان و تركیب هایی كه در ذیل آمده ، خاص گود مقدس زورخانه است. این واژگان و تركیب ها اگر چه مختص ورزشكاران است ولی بعضی از آنها در خارج از زورخانه نیز در محاورات روزانه عمومی مورد استفاده قرار می گیرد.

پیش كسوت

كسوت در لغت به معنی لباس است و در اصطلاح اهل تصوف به لباس فقر گفته می شود و چون غالب آداب و مراسم و اصطلاحات زورخانه از فتوت و فتوت از تصوف سرچشمه گرفته است این عنوان در زورخانه ها رایج شده است؛ ولی در خارج از زورخانه نیز به كسانی كه در امری سابقه و تقدم دارند نیز اطلاق می شود و معمولاً این عنوان در زورخانه خاص ورزشكاران سابقه دار و كسانی است كه زودتر به كسوت جوانمردی و پهلوانی رسیده اند .

پیش قدم

این عنوان مرادف پیش كسوت است و از اصطلاحات فتیان (جوانمردان) است كه اعراب آن را كبیر، شیخ، مقدم، قائد و رأس الحرب می گویند و فارسی زبانان آن را به پیشقدم تعبیر كرده اند.

پیش خیز

این اصطلاح كه فعلاً تا حدی متروك است و به ندرت گفته می شود؛ تركیبی است در برابر پس خیز و این دو طبقه كسانی بوده اند كه در گذشته در جلو و عقب اسب رجال و بزرگان حركت می كرده اند و پیش خیزان مأمور بازكردن راه و از طبقه شاطرها بوده اند كه ما , در گفتار (هشتم) در این باره بحث خواهیم كرد ولی در زورخانه ها عنوان پیش خیز مخصوص جوانان نورس و پر حرارت و نوچه های فوق العاده علاقمند به ورزش بوده و این دو اصطلاح در متن جواز تنكه پوشیدن پهلوان میرزابیگ در گفتار (نهم) از این كتاب خواهد آمد.

نوچه

به جوانان ورزشكار كشتی گیری اطلاق می شود كه در زورخانه مخصوصی تحت تعلیم قرار می گیرند و شاگرد پهلوان بخصوصی هستند.

نوخاسته

به جوانان و نوچه هایی اطلاق می شود كه دایره عمل ورزشی و هنر شیرین كاری خود را وسعت داده و برای ارائه هنر و حریف طلبی در كشتی به زورخانه های دیگر هم می روند.

ساخته

این واژه به كسلنی اطلاق می شود كه در اثر كوشش در ورزش اندام برازنده و با تناسب پیدا كرده بطوری كه تماشای اندام انها تحسین برانگیز است.

صاحب زنگ و صاحب ضرب

در گود مقدس پهلوانی و صاحب كوتی مورد احترام ورزشكاران است. بهنگام ورود این گروه بسته به مقامشان : مرشد به ضرب یا به زنگ و اگر پهلوان قدر به ضرب و زنگ هر دو زند و اگر پهلوان از سلاله سادات باشد یا مقام پهلوانی كشوری داشته باشد صلوات هم می فرستند.

پهلوانان صاحب تاج

مقصود از پهلوانانی است كه بعد از وصول به مقام پهلوانی از طرف پیشوایان طریقت وپیران دلیل به اجازه استفاده از تاج فقر كلاه نمدی پیشوری سه ترك به آنان داده می شود . شرح كامل این موضوع را در گفتار (نهم) خواهیم گفت.

وارد كردن

اصطلاحی است برای احترام گذاشتن به پیشقدمان و پهلوانان و صاحب كوتاه موقع ورود به زورخانه كه عبارت است از زدن ضرب و زنگ و ادای صلوات و خوشامد گفتن.

لنگ انداختن

حرمت لنگ: لنگ یا نطعی در زورخانه جایگزین پیش بند چرمین كاوه آهنگر است و حرمت ویژه دارد. بعضی اوقات كه كشتی گرفتن دو نفر حریف گره می خورد , یكی از اكابر قوم برای پایان دادن به كشتی لنگی را به وسط دو حریف پرتاب می كند و بعضی اوقات این عمل برای حفظ احترام و حیثیت یكیك از طرفین كشتی صورت می گیرد. طرفین كشتی موظفند به محض انداختن لنگ یكدیگر را رها كنند و می كنند و این عمل را حرمت لنگ می گویند و چون برخی از اوقات لنگ انداختن با مواضعه قبلی صورت می گیرد در خارج از زورخانه هم اگر كسی در كاری واماند و تسلیم شد می گویند لنگ انداخت.

مریزاد

دست مریزاد: این جمله در مقام دعا و تمناست ولی در مقام تنگنا و ناچاری علامت تسلیم و رضاست به این معنی كه اگر در بین كشتی یكی از طرفین طوری مغلوب شد و در تنگنا افتاد كه خطری برای خود تصور كرد به طرف دیگر دست مریزاد می گوید و طرف چیره شده او را رها می كند این اصطلاح خارج از زورخانه هم در تداول عام و در موارد متعدد مورد استعمال دارد.

كارهای ایزائی

فن هایی از كشتی گیری است كه حریف را عاجز و زبون می كند؛ مانند لواشه كه یكی از طرفین حریف را اغفال و انگشت در دهان او كرده به شدت به سمت بیرون می كشد یا انگشت سبابه حریف را می پیچاند این اعمال كه منافی اصول پهلوانی در گود مقدس است را كشتی گیران و اهالی ورزش صحیح نمی دانند و به ندرت اتفاق می افتد.

حرامی گرفتن

حمله ناگهانی بی موقع یكی ازطرفین كشتی است ؛ در موقعی كه حریف آماده كار نیست.

بوسیدن، وابوسیدن

وا بوسیدن ترك كردن كشتی است و این تركیب قطعاً در برابر بوسیدن گفته شده اما در شروع كشتی تا جائیكه ما دیده ایم بوسیدن مرسوم نیست. اما تصور می رود دستی كه كشتی گیران به هم می دهند و باصطلاح ت(فرو می كوبند) همین بوسیدن باشد زیرا موقعی كه نوچه با پهلوانی شروع به كشتی كرد به جای فرو كوبیدن ؛ دست او را می بوسد و یا چنانكه بین سایر مردم معمول است پس از آنكه دست كشتی گیر دست پهلوان را لمس كرد ؛ به دست خود بوسه می زند. اما ترتیب وا بوسیدن این است كه حریفان بعد از ختم كشتی پشت دست به صورت یا پیشانی خود نهاده و سرها را آنقدر به هم نزدیك می كنند كه كف دست طرفین به یكدیگر می چسبد و بعد از هم جدا می شوند و این اصطلاح در خارج از زورخانه هم در موردی كه یكی نسبت به دیگری اظهارعجز می كند؛ رایج است , مثلاً می گوید: (ما كه وابوسیدیم).

حریف

طرفین كشتی را حریف می خوانند در خارج ازمحیط ورزشی هم گفته میشود فلانی حریف فلانی هست یا نیست یعنی با هم برابر هستند یا نیستند. ظهوری ترشیزی می گوید: گمان مبر كه برایم قضا قدر دارد حریف كشتی من كو به عشق غیر از من قدر .

هم قدر

به فتح قاف و دال یعنی هم زور بودن دو پهلوان . سابقاً فقط كلمه قدر مورد استعمال بوده و می گفته اند: فلانی با فلانی قدر است . صائب تبریزی فرماید: هنوز كشتی من با معاصران قدر است هنوز غاشیه من به دوش كیوان است ظهوری ترشیزی گوید: خوش قدر افتاده جنگ این دو زور آور به هم خم به یك اندازه شد باز و دو ابروی ترا

خاك كشتی

سابقاً معمول بود برای كشتی های خارج از زورخانه زمین را هموار كرده خاك نرمی می ریختند كه به خاك كشتی موسوم بود . چنانكه امروز تشك كشتی را پهن می كنند. این اصطلاح هنوز در زبان مردم هست كه مثلاً یكی كه با دیگری دعوایی دارد می گوید خاك كشتی ما در فلان جا ریخته خواهد شد یعنی آنجا مبارزه خواهیم كرد. نیك كار: به كسر كاف كلمه اول، كاری كه مخصوص یك شخص است نیك كار می گویند مثلا گفته می شود نیك كاران فلان پهلوان آرنج سرپاست یعنی در این فن تخصص دارد. به این اصطلاح امروزه شگرد می گویند. واگیر: اصطلاحی است برای سنگ گرفتن در زورخانه . باین ترتیب كه هر ورزشكاری هر تعداد سنگ گرفت و با خسته شدن سنگ را به زمین گذاشت و نفر بعد از او این ورزش را انجام داد همان شخص اول باز بسنگ گرفتن می پردازد و مرتبه دوم را واگیر می گویند و این اصطلاح در گل كشی میرنجات هم ذكر شده كه میگوید: كه ندانسته به جهان سنگ دگر بر سر سنگ وقت واگیر تو شاید به فسون و نیرنگ

سنگ كشتی

این اصطلاح تقریبا به منزله كیسه بوكس است كه بوكسورها با مشت زدن به آن تمرین می كنند. سابقاً پهلوانان نامی كه ناچار بوده اند در ایام معین بااشخاص مختلف الوزن زورآزمایی كنند؛ یكی از ورزشكاران كه بدنش بیشتر از وزن پهلوان بوده چند روز قبل از موعد به خانه برده و با وی كشتی می گرفته و خود را با وزن سنگین او عادت می داد. تا در موقع كشتی جدی از عهده بلند كردن حریف خود بر آید . در گذشته این قبیل كشتی گیران پر وزن را كه اكثراً هم هنری نداشته و برای همین كارها خوب بودند در مقام مزاح سنگ كشتی می نامیدند.

بد افت

این اصطلاح عنوانی بوده برای كشتی گیرانی كه به زحمت از كسی می افتادند وبه زمین می خوردند . و گویا كسانی را هم كه در كشتی خیلی مقاومت می كردند و نمی خواستند به آنها عنوان پهلوانی بدهند با این عنوان می خوانده اند.

بدل كار

عنوانی نظیر بد افت است و به كسانی می گفتند كه كارهای بدل را در كشتی خوب به كار می بردند. در تهران مرحوم سروان كریم زندی (دائی پهلوان معروف معاصر آقای عباس زندی ) معروف به بدل كار بود و از كشتی گیران نامی به شمار می رفت.

چركین كردن، چركین شدن

موقعی كه می گویند فرضا پرویز در كشتی گرفتن منوچهر را چركین كرده اراده آنها از این اصطلاح آن است كه منوچهر به زمین نخورده اما لكه دار شده چنانچه در گل كشتی میرنجات مشاهده می شود سابقا تركیب زشت شدن به جای چركین شدن مستعمل بوده و یا چون میرنجات اصفهانی است، اصطلاح مزبور منحصر به اصفهان بوده است.
كشتی در میان ماندن:مقصود نا تمام ماندن كشتی است كه چون دو نفر در كشتی حریف یكدیگر نمی شوند ؛ اتمام كشتی را به وقت دیگری موكول كنند و می گویند: كشتی آنها در میان است یا در میان مانده است.
كشتی گره شدن:همان معنی كشتی در میان ماندن را می دهد و از اصطلاحات بسیار قدیم است كه هنوز هم متداول است. این اصطلاح در امور دیگر نیز به كار می رفته چنانكه میرالهی شاعر عصر صفوی گفته است: بگشای متاع رخ و بفروش نگاهی سودا چو گره گشت خریدار برد رنج كشتی پاك شدن یا پاك كردن: از اصطلاحات قدیمی و به معنی كشتی تمام شدن یا تمام كردن یا تلافی زمین خوردن دركشتی دیگر است ؛ میرنجات در گل كشتی می گوید: از نگاهی بكشد كشتی ما پاك شود چه بهشتی است كه آنشوخ غضبناك شود میرزا محسن تآثیر می گوید: گر مشعل گردون كندم كهنه سواری با خلق جهان پاك كنم كشتی همت

قاطی شدن

به یكدیگر پیچیدن دو نفر كشتی گیر است و در برابر تركیب سوا شدن

پهلوان پنبه

در مقام شوخی و مزاح و تخطئه لقب ورزشكاران درشت هیكل و بی هنراست و این تسمیه از قرن ها قبل به مناسبت آدمك های پنبه كه حلاجها در موقع چراغانی از گلوله های پنبه ای ساخته و جلو دكان خود میگذاشتند به وجود آمده. آوردن این حكایت برای خوانندگان خالی از تفریح نخواهد بود . میرتقی كاشی صاحب تذكره خلاصه الاشعار معاصر شاه عباس بزرگ در ذیل ترجمه خواجگی عنایت, شاعر كاشی نوشته است: در یكی از شب های چراغانی خواجه نعمت كرباس فروش كه مردی ضخیم الجثه و در بشره اش نیز بیاض و اصفریت غالب بود. در جلو دكان حلاجی درپهلوی پهلوان پنبه آن دكان نشسته بود . خواجگی عنایت الله شاعر جون او را دید این قطعه را گفت: حاجت این همه خراج نبود به هر آئین دكه حلاج پهلوان پنبه احتیاج نبود خواجه نعمت نشسته بود آنجا پهلوان زنده را عشق است: این اصطلاح كه مخصوص پهلوانان است در زورخانه به وجود آمده و اكنون در مكالمات روزمره عموم به كار می رود اشاره به موضوعی است كه متاسفانه هنوز در كشور ما و شاید نقاط دیگری كه مانند ما فكر می كنند مبتلا یه عموم است و تا هنرمند و دانشمندی زنده است محل اعتنا نیست و پس از مرگ بانواع مختلف تمجید و تجلیل می شود. پیش قبض: 1.قسمتی از تنكه كشتی در جلو كمر 2.گرفتن دستهای حریف و زورآوردن

نطعی

تنكه چرمی ـ قطعه ای از چرم كه به صورت پیش بند بر روی شلوار كشتی می بستند كه در روزگار ما تبدیل به لنگ شده است . نطعی پوشیدنی پهلوانی متبركی است كه در حقیقت جانشین پیش بند چرمین كاوه آهنگر دلاور مبارز تاریخ كهن ایران زمین و نیز براندازنده حكومت سراسر ظلم و ستم ضحاك ماردوش بوده است. نطعی متبرك است و نباید ناپاك شود و یا زیر دست و پا بیفتد. در روزگار ما لنگ نماد پیش بند چرمین كاوه دلیر است. نطعی را بر روی شلوار می پوشند. خانه ورزش: زورخانه، ورزش خانه, گود مقدس.

چوب تعلیم

چوب بلندی است كه معمولا از جنس نی است و در دست كهنه سواربوده است ؛ جهت تذكر و هدایت ورزشكاران.

سرپا

مشهور به قدرت، آماده كشتی ؛ حریفی كه آماده رفتن به صحنه نبرد است.

خوش پرگار

ورزشكار پرسینه، سینه ستبر و پر عضله.

تنكه

شلوار مخصوص ورزش های زورخانه ای و كشتی گیری در گود مقدس زورخانه.

واگیر

دوباره، ورزشكاری كه در زیر سنگ خسته می شود سنگ را از او می گیرند. حركت مجدد او با سنگ را واگیر می گویند.

جست كلاغ

كلاغ پر، یكی از تمرینات پا در زورخانه بوده است.

ورزش با میل

گوارگه گیری = گورگه گیری. این سر و آن سر زدن:از این سر گود به آن سر گود دویدن و هر بار یك پا را به لبه گود زدن. این حركت برای تقویت و نیز نمایش چابكی ورزشكار اجرا می شده است .

مشتمال

نوعی ماساژ و كشش عضلات كه در مخصوص زورخانه است. و در حقیقت یك نوع فیزیو تراپی و بسیار موثر است. مشتمال چی = كسی كه مشتمال می دهد = فیزیوتراپیست.

مرشد

آوازخوان و ضرب گیر زورخانه، كه وظیفه تهییج، هماهنگی و هدایت ورزشكاران را به عهده دارد. مرشد در لغت اسم فاعل از ارشاد است بمعنی : رهبر و راهنما.

نوخاسته

نوخاسته پهلوانی است كه به مرحله پهلوانی رسیده است، موفقیت هایی كسب كرده و مدعی نیز است.

نوچه

آموزنده فنون، پهلوان مبتدی، ورزشكار جوان.

حق خوانی

خواندن اشعار مناسب كه حكمت آمیز و پند آموز باشند. گل كشتی: اشعار شیوا و شورانگیزی كه در وصف كشتی گیران خوانده می شود. این واژه در اصل "قول كشتی " است و قول كلمات متوازن و شعرگونه را گویند كه در وصف ورزش و پهلوانی و پهلوانان و صفات پهلوانان است. در ادبیات فارسی "قول و غزل" را مترادف می آورند گویا در قول كلمات غیر مقضی هم دیده می شود.

گل كشتی

كشتی گرفتن (اصطلاح و كنایه است)

خاك كشتی

خاكی كه با آن زمین را می پوشاندند تا زمین برای كشتی گرفتن نرم باشد. كف زورخانه . در قدیم پیش از خاك رس ریختن در كف گود مقادیری بوته گون را آب زده در لایه زیرین می چیدند و بعد روی آن خاك نرم و مرطوب می ریخته اند . معمولا هر روز بهنگام شروع ورزش كف گود را آب پاشی می كردند تا گرد و خاك بلند نشود.

شنای جفتی

پاها در هنگام این نوع شنا شنا رفتن به هم جفت و چسبیده است.

شنای كشیده

شنا به طریقه جلو انداختن سر و سینه از تخته شنا به بیرون، به طوری كه بدن تا حداكثر ممكن به صورت سینه خیز به جلو برود.

شنای پیچ

با پاهای جفت شنا رفتن همراه با چرخاندن بدن به طرف راست و چپ.

گه برگه

رجوع شود به گورگه.

گورگه

میل ورزی، حركت دادن میل ها روی شانه ها .

شلنگ و تخته

تخته شلنگ، حركت شلنگ تخته پا كوبیدن روی تخته شلنگ است.

كباده زدن

ورزش با كباده(كمان مخصوص زورخانه).

لنگ

پارچه ای بافته شده از نخ، به طول تقریبی دو متر و بیشتر كه از آن به عنوان خشك كن و حوله، رو دوش انداز و نطعی استفاده می كنند.(نطی یعنی پیش بند چرمی كه بر روی شلوار می پوشند.)

  1. استفاده از لنگ به عنوان پوشش تنكه به طور ساده كه مخصوص تازه كارها و ورزشكاران معمولی است.
  2. ورزشكارانی كه به مرحله كشتی گرفتن می رسیدند و كشتی را شروع می كردند، لنگ را طوری به كمر می بستند كه جلوی آن لچكی مانند و تقریبا شبیه نطعی می شد. یك سرلنگ را به طرف راست كمر می بستند.
  3. ورزشكاران در مرحله نوچگی كه قابلیت خوبی در كشتی پیدا می كردند یك لنگ اضافه روی لنگ اولیه می بستند، دو لنگ.
  4. بعد از مرحله دو لنگ، ورزشكار نوخاسته كه در حد پهلوانی بود تنكه می پوشید.

چهارشانه

ورزشكار كوتاه قد و فربه كه عضلات ضخیم دارد.

كشتی دوستانه

كشتی در گود , كشتی تمرینی، كشتی غیر رسمی.

كشتی جدی

كشتی رسمی، با اعلام قبلی و در وقت معین كشتی با حریف بیگانه.


برگرفته از سایت هیئت پهلوانی وزورخانه ای یزد




طبقه بندی: معرفی ورزش باستانی،  ورزش باستانی، 
برچسب ها: اصطلاحات زورخانه،  
نوشته شده در تاریخ سه شنبه 23 تیر 1394 توسط برمحمد وال محمدصلوات. الّلهم صّلعلی محمد وآل محمد
[]

دانلود

باسلام جهت دانلود  بر روی مستطیل چهاردایره دار سمت راست پخش کننده کلیک کرده وپس از وارد شدن به سایت آپارات درسمت راست پخش کننده ردیف آخر را کلیک کنید تا فیلم دانلود شده ودر رایانه خود ببینید. التماس دعا





طبقه بندی: پهلوانان جانباز،  ورزش باستانی، 
برچسب ها: کباده زنی باستانی زیبا توسط جانبازان ورزش باستانی نیشابور۰۱،  
نوشته شده در تاریخ یکشنبه 3 اسفند 1393 توسط برمحمد وال محمدصلوات. الّلهم صّلعلی محمد وآل محمد
[]

دانلود

باسلام جهت دانلود  بر روی مستطیل چهاردایره دار سمت راست پخش کننده کلیک کرده وپس از وارد شدن به سایت آپارات درسمت راست پخش کننده ردیف آخر را کلیک کنید تا فیلم دانلود شده ودر رایانه خود ببینید. التماس دعا





طبقه بندی: پهلوانان جانباز،  ورزش باستانی، 
برچسب ها: چرخ باستانی توسط جانبازان ورزش باستانی نیشابور،  
نوشته شده در تاریخ یکشنبه 3 اسفند 1393 توسط برمحمد وال محمدصلوات. الّلهم صّلعلی محمد وآل محمد
نوشته شده در تاریخ شنبه 18 بهمن 1393 توسط برمحمد وال محمدصلوات. الّلهم صّلعلی محمد وآل محمد
نوشته شده در تاریخ شنبه 18 بهمن 1393 توسط برمحمد وال محمدصلوات. الّلهم صّلعلی محمد وآل محمد
(تعداد کل صفحات:2)      1   2